Topola
2017, br. 199/200, str. 77-94

tip rada: Izvorni naučni rad
UDK/DOI: 582.681.81:630*232

Karakteristike prorede u zasadu topole klona I-214 srednje gustine 13 godina nakon osnivanja



Siniša Andrašev , Martin Bobinjac 2, Saša Pekeč 1,  Ranko Sarić 3


1 Univerzitet u Novom Sadu, Institut za nizijsko šumarstvo i životnu sredinu
2 Univerzitet u Beogradu, Šumarski fakultet
3 Javno preduzeće "Vojvodinašume"

e-mail: andrasev@uns.ac.rs

Sažetak

Istraživanja su obavljena u zasadu euroameričke topole klona I-214 osnovanom pri razmaku sadnje 5 × 5 m, odnosno 400 stabala po hektaru, na staništu I boniteta u Donjem Podunavlju. U starosti zasada 13 godina na tri ogledne površine, svaka od po 0,12 ha, je izvršena proreda kojom je broj stabala smanjen na 200 stabala po hektaru. Ogledne površine su sastavni deo dizajna šireg ogleda u kome se sprovode istraživanja proizvodnosti i regulisanja prostora za rast stabala u različitim starostima od osnivanja zasada. Proredom su prioritetno uklonjeni konkurenti stablima sa povoljnim fenotipskim karakteristikama i stabla zaostala u rastu tako da je sa prosečno posečenih 45% stabala, 33% temeljnice i 32% zapremine proreda bila jaka, a po karakteru niska (qd = 0,79). S obzirom da je proreda sprovedena u 13. godini od osnivanja zasada, odnosno pet godina nakon perioda intenzivnog rasta u visinu, može se smatrati da je zakasnela. Preostala stabla nakon prorede imala su dvostruko manju varijabilnost prečnika (cv), odnosno zasad je homogenizovan za produkciju najvrednijih sortimenata do kraja ophodnje. Realizovani etat je, u proseku, iznosio 109 m3·ha-1, od čega se 90 m3·ha-1 nalazilo u kategoriji tehničkih sortimenata, sa ukupnom vrednosti od 3.090 €·ha-1. Trošak seče, izrade i privlačenja sortimenata, kao i razlika u osnivanju zasada sa 400 stabala po hektaru, u odnosu na 200 stabala po hektaru, iznosi 1.325 €·ha-1, što je manje od polovine vrednosti sortimenata dobijenih proredom (3.090 €·ha-1) i pokazuje visoku ekonomsku isplativost ovakve mere.



Ključne reči: Topola, klon I-214, razmak sadnje 5 × 5 m, proreda, etat, ekonomska isplativost